Έγκαυμα

Έγκαυμα: Πρόληψη, αντιμετώπιση.

Ως έγκαυμα ορίζεται η θερμική βλάβη των ιστών από οποιαδήποτε πηγή θερμότητας. Στα παιδιά η συνηθέστερη αιτία είναι η επαφή με ζεστά υγρά.

Η εγκαυματική νόσος θεωρείται  ιδιαιτέρως σοβαρή διότι πολύ συχνά απειλεί τη ζωή , ενώ η αποκατάσταση στην καλύτερη περίπτωση ταλαιπωρεί τον ασθενή και την οικογένειά του για  μεγάλο χρονικό διάστημα και στην χειρότερη, έχει ως αποτέλεσμα δυσμορφίες και λειτουργικά προβλήματα.

Η σοβαρότητα εξαρτάται από τη θερμοκρασία της πηγής που προκάλεσε το έγκαυμα και το χρόνο έκθεσης των ιστών σε αυτή και κλινικά μετράται με το βάθος  του εγκαύματος(βαθμός) και την έκτασή του. Ενδεικτικά: Στους 44ºC το έγκαυμα μερικού πάχους για να συμβεί απαιτείται συνεχής επαφή με το υγρό για 6 ώρες, στους 54ºC επαφή 30' ενώ στους 70ºC λιγότερο από 4'. 

Ως προς το βάθος τα εγκαύματα χωρίζονται σε:

1) Επιφανειακά (πρώην 1ου βαθμού) όπου το δέρμα είναι ερυθρό και επώδυνο (το σύνηθες ηλιακό έγκαυμα)

2) Μερικού πάχους (πρώην 2ου βαθμού) όπου το δέρμα είναι μάλλον ροζ παρά ερυθρό, φυσαλιδώδες, επώδυνο. Τα μερικού πάχους χωρίζονται περαιτέρω σε επιπολής και εν τω βάθει μερικού πάχους.

3) Ολικού πάχους (πρώην 3ου βαθμού) όπου το δέρμα είναι λευκό, με κέρινη υφή και ανώδυνο.

Ως προς την έκταση, ένας αδρός τρόπος μέτρησης είναι η χρήση της παλάμης του παιδιού ως μέτρο, που έχει υπολογισθεί ότι εκπροσωπεί το 1% της επιφάνειας του σώματος του.

Και πάλι ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης είναι η πρόληψη. Δεν επιτρέπουμε την ελεύθερη πρόσβαση των παιδιών στο χώρο της κουζίνας, ιδιαίτερα όταν αυτή βρίσκεται σε λειτουργία. Πολύ  περισσότερο δεν μαγειρεύουμε ή φτιάχνουμε τον καφέ μας, το τσάι μας κτλ, με τα παιδιά στην αγκαλιά μας. Δεν πίνουμε τον καφέ μας, το τσάι μας κτλ με τα παιδιά στην αγκαλιά μας. Δεν βάζουμε δοχεία με ζεστά υγρά στο πάτωμα ή σε τραπέζι με τραπεζομάντηλο που μπορούν τα παιδιά να τραβήξουν. Δοκιμάζουμε το νερό και το ρυθμίζουμε πριν βάλουμε τα παιδιά στην μπανιέρα. Δεν αφήνουμε το πιστολάκι ανοιχτό ακουμπισμένο ώστε να στοχεύει τα παιδιά. Αποκλείουμε ασφαλώς το τζάκι και δεν αφήνουμε εκτεθειμένα εύλεκτα υλικά. Τέλος αποκλείουμε όλες τις μπρίζες και δεν αφήνουμε φθαρμένα ή γυμνά ηλεκτροφόρα καλώδια.

Εάν παρόλα αυτά συμβεί το ατύχημα, θα πρέπει να απομακρυνθούν τα ρούχα που καλύπτουν την εγκαυματική επιφάνεια άμεσα και εφόσον αυτή είναι σχετικά μικρή (<10%) να ρίξουμε άφθονο κρύο νερό (όχι παγωμένο) και για όχι πάνω από 10 λεπτά. Ακολούθως καλύπτουμε ελαφρά με γάζες ή καθαρή πετσέτα το έγκαυμα και απευθυνόμαστε σε υπηρεσίες υγείας. Δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει πως η απώλεια θερμότητος από τις εγκαυματικές επιφάνειες είναι σημαντική και ταχεία οπότε η κάλυψη κατά τη μεταφορά καθώς και το ζεστό περιβάλλον κρίνονται απαραίτητα μέτρα. Στα πλαίσια των Α’ βοηθειών υπάρχουν πλέον ειδικά gel (Burnshield) και επιθέματα που έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά, με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό που βοηθούν στο να μειωθεί ο πόνος και να περιοριστεί το έγκαυμα σημαντικά. Η εφαρμογή τους είναι ανά 2 ώρες για το 1ο 24ωρο και κάνουν πραγματικά καλή δουλειά. Δεν θα πρέπει να λείπουν ποτέ από το κιτ Α' Βοηθειών μας.

Ειδική αναφορά θα πρέπει να γίνει στα εγκαύματα από πυρκαγιά. Σε αυτή την περίπτωση δεν θα πρέπει να μας διαφύγει η πιθανότητα συνοδού τραύματος  από έκρηξη, πλήξη από αντικείμενα που πέφτουν ή τραύματος κατά την προσπάθεια διαφυγής. Προστατεύουμε λοιπόν την Αυχενική Μοίρα Σπονδυλικής Στήλης (ΑΜΣΣ) και εφόσον υπάρχει απώλεια αισθήσεων ελέγχουμε και παρέχουμε βασική υποστήριξη της ζωής τηρώντας τις αρχές της ΚΑΡΠΑ που έχουμε ήδη συζητήσει.

Επίσης ιδιαίτερη σημασία έχουν τα σημεία που υποδεικνύουν εισπνοή καπνού και ζεστού αέρα. Καψαλισμένο πρόσωπο, μαλλιά κτλ, πτύελα με πρόσμιξη αιθάλης, είναι τέτοια σημεία. Σε αυτήν την περίπτωση η μεταφορά σε νοσοκομείο είναι επείγουσα.