Σκωληκοειδίτιδα

«Έχει το παιδί μου σκωληκοειδίτιδα γιατρέ;»

Η σκωληκοειδίτιδα είναι ο τρόμος με τον οποίο έχουν μεγαλώσει γενιές Ελλήνων. Κάθε φορά που πονάει η κοιλιά του παιδιού, η μόνη αγωνία του γονιού είναι «μήπως έχει σκωληκοειδίτιδα;»

Γενικά: Η σκωληκοειδίτιδα είναι το αποτέλεσμα φλεγμονής της σκωληκοειδούς απόφυσης. Κανείς δεν ξέρει τι είχε στο μυαλό του ο «κατασκευαστής» όταν έβαλε τη σκωληκεοειδή στην κοιλιά μας αλλά ένα πράγμα είναι σίγουρο. Μπορούμε να ζήσουμε και χωρίς αυτή.

Η σκωληκοειδίτιδα μπορεί να χαρακτηριστεί επείγουσα χειρουργική κατάσταση καθώς η σκωληκοειδίς θα πρέπει να αφαιρεθεί χειρουργικά άμεσα. Αν δεν απομακρυνθεί, η τελική κατάληξη θα είναι να ραγεί, οπότε μιλάμε για επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα και μολυσματικό υλικό να χυθεί μέσα στην κοιλιά με αποτέλεσμα αυτό που ονομάζουμε περιτονίτιδα. Η περιτονίτιδα είναι δυνητικά θανατηφόρος κατάσταση.

Τι την προκαλεί: Η σκωληκοειδίτιδα είναι το αποτέλεσμα της απόφραξης του αυλού της απόφυσης είτε από ξένο σώμα είτε από κοπρανώδες υλικό ή από διόγκωση του λεμφικού ιστού που φέρει, ως αποτέλεσμα άλλης λοίμωξης (π.χ κάποιας ίωσης).

Η κλασσική εικόνα της σκωληκοειδίτιδας αποτελείται από:

  1. Κοιλιακό πόνο ο οποίος είναι συνήθως αμβλύς, συνεχόμενος, ξεκινά περιομφαλικά και καταλήγει στο δεξιό κάτω μέρος της κοιλιάς. Οξύς, διαλείπον, αιφνίδιας έναρξης κοιλιακός πόνος είναι απίθανο να σχετίζεται με σκωληκοειδίτιδα.
  2. Απώλεια της όρεξης. Σύμπτωμα που στα στα παιδιά δεν παρατηρείται τόσο συχνά όσο στους ενήλικες. 
  3. Ναυτία/τάση για έμετο. Συνήθως ακολουθεί τον πόνο. Εαν προηγηθεί ενδεχομένως δεν πρόκειται για σκωληκοειδίτιδα.
  4. Πυρετός. Αρχικά χαμηλή πυρετική κίνηση (δέκατα) που μπορεί να εξελιχτεί σε πυρετό ύψους έως και 39.
  5. Ανταλγική θέση. Ο ασθενής παίρνει εντός 12ώρου θέση που να πονά λιγότερο. Συνήθως γέρνει προς τα δεξιά με το χέρι πάνω από τη θέση που πονά ενώ δυσκολεύεται στη κίνηση, ακόμα και να ανέβει στο εξεταστικό κρεββάτι.

Λιγότερο συχνά:

Λίγες διαρροικές κενώσεις (2-3), πόνο στην ούρηση, κολικοειδή άλγη και πόνος που αντανακλά στην μέση ή στο πόδι.

Εάν υποψιάζεστε σκωληκοειδίτιδα με βάση τα παραπάνω θα πρέπει να δει το παιδί άμεσα γιατρός. Προηγουμένως αποφύγετε τη λήψη τροφής ή παυσίπονων. Επίσης καλό θα είναι να αποφύγετε τα ζεστά επιθέματα στην κοιλιά.

Διάγνωση: Η διάγνωση της σκωληκοειδίτιδας και κάθε ενδοκοιλιακής φλεγμονής αποτελεί πάντα μια πρόκληση για τον γιατρό ασχέτως εμπειρίας. Παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας η διάγνωση παραμένει κλινική. Βοηθήματα αποτελούν η γενική αίματος, η γενική ούρων και το υπερηχογράφημα κοιλιάς. Θα πρέπει να επισημανθεί πως το υπερηχογράφημα παρότι είναι χρήσιμο εργαλείο, εμφανίζει σημαντικό περιθώριο λάθους. Αυτό σημαίνει πως τελικά η απόφαση είναι του χειρουργού ο οποίος θα πρέπει να συνεκτιμήσει όλα τα στοιχεία που διαθέτει.

Θεραπεία:

Παραμένει πάντα χειρουργική. Η εκτομή γίνεται ανοιχτά με μικρή τομή στο δεξιό κάτω μέρος της κοιλιάς ή λαπαροσκοπικά με τρεις μικρότερες τομές. Η δευτερη τεχνική πλεονεκτεί εφόσον πρόκειται για ενήλικα ή παιδί με σωματότυπο σχεδόν ενήλικά. Όταν πρόκειται για λεπτόσωμα μικρότερα παιδιά χωρίς να πλεονεκτεί επιστημονικά κάποια εκ των δύο, η δεύτερη μειονεκτεί λόγω αυξημένου κόστους.

Εφόσον πρόκειται για μη επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα (η σκωληκοειδίς δεν έχει υποστεί ρήξη) ο χρόνος νοσηλείας δε ξεπερνά τις 36 ώρες και ο ασθενής μπορεί νε επιστρέψει πλήρως στις δραστηριότητες του όπως σπορ σε 3 εβδομάδες.

Όταν πρόκειται για επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα από τους περισσότερους χειρουργούς επιλέγεται πλέον μια πιο συντηρητική προσέγγιση που περιλαμβάνει ενδοφλέβια χορήγηση ευρέος φάσματος αντιβιωτικών έως ότου πέσει ο πυρετός, κατόπιν έξοδο από το νοσοκομείο με περιορισμό δραστηριοτήτων και τέλος σκωληκοειδεκτομή σε δεύτερο χρόνο σε 6 εβδομάδες.